Το παιδί μου μεγαλώνει…

Όταν για πρώτη φορά πήρατε το θετικό τεστ εγκυμοσύνης γεμάτοι πρωτόγνωρα και αμφιθυμικά συναισθήματα, όταν για πρώτη φορά ακούσατε το χτύπο του εμβρύου και το σώμα της μέλλουσας μητέρας  άρχισε να αλλάζει μορφή, τότε ξεκίνησε το νέο ταξίδι γονεικότητας στη ζωή σας. Το μικρό σας σποράκι άρχισε να αναπτύσσεται και να εξελίσσεται σε ενεργητικό έμβρυο, που μεγάλωνε προκαλώντας στη μαμά εμετούς, πρήξιμο και συχνοουρία, αλλά και στους δυο σας σκέψεις, φαντασιώσεις, συναισθήματα. Το μωρό σας, που με αγωνία και στοργή φροντίζατε από τότε που δεν ζύγιζε ούτε 4 κιλά, γίνεται ένα μικροσκοπικό ανθρωπάκι που προσπαθεί να σταθεί όρθιο. Και το μικρό αυτό ανθρωπάκι που γκρινιάζει, κλαίει και σας έχει απόλυτη ανάγκη, εξελίσσεται σε ένα αυτόνομο και ανεξάρτητο παιδάκι που τρέχει, μιλάει, χορεύει, τραγουδά και εξερευνά τον κόσμο για να γίνει κάποια στιγμή ένας έφηβος που δε θα σηκώνει και πολλά.

Ακόμα και ο τίτλος που χρησιμοποιούμε για να ονομάσουμε την έννοια του ανθρώπου σε κάθε αναπτυξιακό στάδιο υποδηλώνει τις λειτουργίες και ικανότητες του. Αδιαμφησβήτητα, η ανάπτυξη του παιδιού κρύβει προκλήσεις, απαιτήσεις και συγκρούσεις, όμως οι αναμνήσεις και τα συναισθήματα είναι τόσο δυνατά, που πυροδοτούν και ενισχύουν τη σχέση γονέα-παιδιού. Όλα τα αναπτυξιακά στάδια είναι εξίσου σημαντικά, για αυτό και πρέπει να δίνουμε στο καθένα τη σημασία και την αξία που του αντιστοιχεί. Η προγεννητική περίοδος είναι μια δυνατή φάση για το ζευγάρι όπου συμβαίνουν σημαντικές αλλαγές στη ζωή τους και αρχίζουν να αντιλαμβάνονται το γονεικό τους ρόλο. Είναι μια περίοδος που χαρακτηρίζεται από συναισθηματικές αναστατώσεις, σκέψεις, προβληματισμούς, αγωνίες, φόβους αλλά και όνειρα, προσδοκίες, χαρές και εκπλήξεις. Ας μην ξεχνάμε πώς ξεκίνησε αυτή η όμορφη περιπέτεια, θυμάστε άραγε τις πρώτες μέρες ανακοίνωσης της εγκυμοσύνης; Τι νιώσατε, πώς αντιδράσατε; Οι μέρες κυλούσαν και η κοιλίτσα της μαμάς  υπενθύμιζε διαρκώς την ύπαρξη του εμβρύου, εξετάσεις, υπέρηχοι, σωματικές ενοχλήσεις, γέλια, προσμονή. Μέχρι που το έμβρυο ήταν έτοιμο να δοκιμαστεί και να διεκδικήσει μια θέση στην ζωή σας. Φαντάζομαι όλες και όλοι θυμάστε την πρώτη αγκαλιά, το πρώτο χάδι, τα πρώτα λόγια που του είπατε. Αμηχανία πώς θα το πιάσετε, αγωνία για το θηλασμό και μην αρρωστήσει. Αναμενόμενο, οι ανησυχίες για επιβίωση και για να μην χάσετε το πολύτιμο δώρο της ζωής κυριαρχούσαν, στερώντας ενδεχομένως την απόλαυση της κάθε στιγμής. Σαφώς το άγνωστο φοβίζει, όμως η πίστη στις ικανότητές σας είναι το μεγαλύτερο μυστικό.

Ξαφνικά, έχετε ένα βρέφος στο σπίτι, το κοιτάτε, σας κοιτάει, σας έχει ανάγκη. Ξεκινάει μια νέα περίοδος για εσάς αλλά και για το μωρό σας. Η βρεφική περίοδος χαρακτηρίζεται από ραγδαίες αλλαγές σε σωματικό, κοινωνικό, γνωστικό επίπεδο. Από εκεί που το βρέφος σας κοιμόταν, ξυπνούσε, έτρωγε, τώρα έχετε ένα ενεργητικό βρέφος που κινείται, αλληλοεπιδρά, επικοινωνεί, παρατηρεί, ζητάει και διεκδικεί. Αυτό το πρώτο του χαμόγελο και τα καμώματα του, σίγουρα έχουν μείνει ανεξίτηλα στη μνήμη σας. Θυμάμαι μια μαμά να μου εξιστορεί εμπειρίες κυρίως από τον ύπνο, μέχρι και κάτω από το κρεβάτι το βρήκε. Τα αντανακλαστικά τους μεταμορφώνονται σε εκούσιες ενέργειες, αρχίζουν να τα χρησιμοποιούν συνειδητά για να πετύχουν το σκοπό τους, η ανάπτυξη του νευρικού συστήματος ευνοεί τον καλύτερο έλεγχο του σώματος, αλλά και οι αλλαγές σε γνωστικό και κοινωνικό επίπεδο, είναι μερικά από τα πιο βασικά χαρακτηριστικά που παρατηρούμε. Στην βρεφική ηλικία εντάσσεται και η απαρχή του κοινωνικού-συναισθηματικού δεσμού αρχικά με τα πρόσωπα πρωταρχικής φροντίδας, τους γονείς και στη συνέχεια ακολουθεί και ο «ξένος». Παρουσιάζονται τα πρώτα σημάδια ύπαρξης του άγχους αποχωρισμού από τα οικεία πρόσωπα και σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της ομιλίας και της κίνησης, το παιδί γίνεται πιο απαιτητικό. Το μικρό σας πιτσιρίκι σίγουρα κάποια στιγμή θα κρύφτηκε μέσα στη φούστα σας, θα αρνήθηκε να χαιρετίσει ένα δικό σας φίλο και θα έκλαψε με λυγμούς την πρώτη μέρα στον παιδικό.

Το μικρό σας το παιδάκι πλέον είναι ανεξάρτητο και αυτόνομο. Τρώει μόνο του, περπατάει, τρέχει, λέει λέξεις, κάνει μορφασμούς, ζωγραφίζει, κάνει ποδήλατο, απομακρύνεται από εσάς και εσείς από εκείνο. Η προσχολική ηλικία χαρακτηρίζεται από την ολοκλήρωση και κατάκτηση της ομιλίας και της αδρής και λεπτής κινητικότητας για να μπορεί το παιδί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της μέσης παιδικής ηλικίας. Αν και υπήρχε φόβος μην χτυπήσει, όταν βλέπατε το μικρό σας το παιδί να τρέχει, να σκαρφαλώνει και να χοροπηδάει, το καμαρώνατε και ήσασταν περήφανοι για την εξέλιξή του. Θυμάμαι μια μαμά να μου περιγράφει ομηρικούς καυγάδες με την κόρη της με αφορμή τη χρήση του ψαλιδιού. Από τη μια η μαμά να τρέμει μήπως τραυματιστεί και από την άλλη το παιδί χαρούμενο να κόβει τη χειροτεχνία του. Αφήστε τα παιδιά να πειραματιστούν, να δοκιμάσουν, να προσπαθήσουν αλλιώς δεν θα μάθουν. Εξάλλου τις περισσότερες φορές ζητάν να κάνουν κάτι στο οποίο τα ίδια ξέρουν ότι μπορούν να ανταποκριθούν, έστω και με δυσκολία. Σαφώς χρειάζεται εποπτεία και καθοδήγηση, αλλά και εμπιστοσύνη.

Βασικό χαρακτηριστικό αυτού του αναπτυξιακού σταδίου είναι ο ρόλος του παιχνιδιού και η δημιουργία των πρώτων κοινωνικών σχέσεων με συνομήλικους.  Το παιχνίδι είναι ο καλύτερος, ο πιο άμεσος και αυθόρμητος τρόπος επικοινωνίας με το παιδί. Στην αρχή τα παιδιά παίζουν παράλληλα, αλλά η μορφή του αλλάζει και γίνεται αλληλεπιδραστικό και συμβολικό, περίπου στην ηλικία των 4-5 ετών. Θα θυμάστε και εσείς στιγμές να προσπαθείτε να πείσετε δίχρονα παιδάκια να παίξουν και να μοιραστούν τα τουβλάκια τους, όμως μάταια. Σε αυτήν την ηλικία κυριαρχεί ο εγωιστικός τρόπος σκέψης και δυσκολεύονται να μπουν στη θέση του άλλου. Επομένως, τα λογικά σας επιχειρήματα είναι ακατανόητα για εκείνα, έτσι λοιπόν καθήστε και εσείς μαζί τους και καθοδηγήστε το παιχνίδι τους χωρίς κριτική και παρεμβατική διάθεση. Μην ξεχνάμε ότι το παιχνίδι είναι το καλύτερο μέσο αλληλεπίδρασης και επικοινωνίας. Θυμηθείτε εσείς πώς παίζατε ως παιδιά και αφήστε τον εαυτό σας να το απολαύσει. Κάθε λεπτό που περνάει δεν γυρνάει πίσω.

Προχωρώντας στο επόμενο στάδιο, χαρακτηριστική εικόνα που μας έρχεται στο μυαλό είναι η πρώτη μέρα στο δημοτικό. Στη μέση παιδική ηλικία βρίσκετε το καμάρι σας - μεγάλωσε το παιδί μας - με τα πρώτα του βιβλία και τετράδια να αποθηκεύονται σε κούτες για ενθύμιο. Η είσοδος στο δημοτικό πυροδοτεί μια άλλη αναπτυξιακή περίοδο με νέες απαιτήσεις και προκλήσεις. Φαντάζομαι οι περισσότεροι γονείς αγωνιούν για τη σχολική επίδοση των παιδιών τους και πώς θα ανταποκριθούν στις μαθησιακές απαιτήσεις. Να είστε σίγουροι ότι όλα τα παιδιά είναι έτοιμα να μάθουν να γράφουν, να διαβάζουν και να μετράνε, εφόσον βέβαια υπάρξουν και τα κατάλληλα ερεθίσματα και διδασκαλία. Οι ικανότητες είναι εγγεγραμμένες, αρκεί να τους παρέχουμε τις κατάλληλες συνθήκες μάθησης, σύμφωνα με το δυναμικό του κάθε παιδιού. Συνεπώς, εάν δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας, το παιδί θα βρει το ρυθμό του.

Ένα άλλο σημαντικό κομμάτι σε αυτήν την ηλικία είναι ο ρόλος της φιλίας. Γιατί είσαι στεναχωρημένη, κορίτσι μου; Γιατί δεν ήθελε να παίξουμε μαζί η φίλη μου η Μαρία. Φράσεις και παράπονα που ακούτε καθημερινά και σας προκαλούν αμηχανία γιατί δεν ξέρετε πώς να τα διαχειριστείτε. Πολλές φορές το παιδί δεν ζητάει από εσάς λύσεις, απλώς να το ακούσετε. Έτσι λοιπόν, αφιερώστε χρόνο με υπομονή και συγκέντρωση, ακούστε τι έχει να σας πει και μη βιαστείτε να δώσετε τη συμβουλή σας. Κάπως έτσι χτίζεται μια ασφαλής σχέση επικοινωνίας χωρίς κριτική και φόβο, βάση πολλή σημαντική για να αντέξει τους κραδασμούς της εφηβείας. Η εφηβεία χαρακτηρίζεται κυρίως από βιολογικές αλλαγές, νέα ενδιαφέροντα, ετερόφυλες σχέσεις και μια προσπάθεια τελικής αναδιοργάνωσης και ανασυγκρότησης, ακολουθώντας το δρόμο προς την ενηλικίωση. Πρέπει να είστε κοντά στα παιδιά σας από τις μικρές ηλικίες για να ανταπεξέλθετε στα τερτίπια της εφηβείας. Θα έρθετε αντιμέτωποι με ερωτήματα και πληροφορίες που ενδεχομένως να σας ξαφνιάσουν, διατηρήστε την ψυχραιμία σας και μη διστάστε να ζητήστε χρόνο για να δώσετε μια απάντηση.

Συνεπώς κάθε αναπτυξιακό στάδιο κρύβει τα δικά του μυστικά, όμως το ταξίδι της ανάπτυξης του ανθρώπου είναι συναρπαστικό, διασκεδαστικό, δυναμικό και συνεχές. Γεμίστε τις βαλίτσες σας με όμορφες αναμνήσεις, συναισθήματα και εικόνες από τους ανθρώπους που αγαπάτε. Αυτή άλλωστε είναι και η πιο σημαντική κληρονομιά που μπορείτε να χαρίστε στα παιδιά σας, έτσι ώστε να είναι ικανά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της πραγματικής ζωής, αλλά και για να δημιουργήσουν και εκείνα μια υγιή και αγαπημένη οικογένεια.  

Μυρτώ Στάγκου, Ψυχολόγος ΑΠΘ/ΜΑ, Εξειδικευμένη στη συμβουλευτική παιδιών-εφήβων και στην Ειδική Αγωγή

Αγίας Σοφίας 46

Τηλ: 6947940512

Email: myrto.stagkou@gmail.com

“Ένα γράμμα από τον ‘Αι Βασίλη”

Αγαπητοί αναγνώστες, μικροί και μεγάλοι, ήρθε η ώρα να γράψω και εγώ ένα γράμμα για σας και να σας ευχαριστήσω που με έχετε στη ζωή και στην καρδιά σας.

Όμως παρατηρώ αλλαγές στη σημερινή κοινωνία που με θλίβουν και με ξαφνιάζουν. Γι αυτό πήρα την απόφαση να σας στείλω αυτό το γράμμα, για να εκφράσω την ανησυχία και τις σκέψεις μου. Σας παρακαλώ πολύ μη με ξεχνάτε, είμαι και εγώ ένας ήρωας της παιδικής ηλικίας βγαλμένος από μύθους. Συνεχίστε την ιστορία στα παιδιά σας και μην φοβάστε, δε θα πληγωθούν γιατί καταλαβαίνουν καλύτερα και από εσάς. Μιλήστε για την ύπαρξη μου και βάλτε με στις οικογένειες σας. Ο σκοπός μου είναι ένας: να αποτελέσω αφορμή για ωραία και ζεστά συναισθήματα με την οικογένειας σας, αναμνήσεις που θα θυμάστε μια ζωή. Δεν θέλω να σας επιβαρύνω οικονομικά αγοράζοντας ακριβά δώρα στα παιδιά σας, ούτε να σας γεμίσω τύψεις που δεν μπορείτε να τα αγοράσετε. Δεν είναι αυτός ο λόγος της ύπαρξης μου, αντιθέτως απλά θέλω να βλέπω χαρούμενες, ευτυχισμένες και δεμένες οικογένειες. Άλλωστε, τα περισσότερα από τα γράμματα παιδιών που διαβάζω αυτές τις μέρες εύχονται υγεία, ειρήνη, αγάπη για όλο τον κόσμο και λίγα ζητάνε δώρα. Αυτή λοιπόν είναι η ουσία της ύπαρξης μου, να ενώσω τις οικογένειες και να υπενθυμίσω τις πραγματικές αξίες της ζωής, προσφέροντας μια γιορτινή και χαρούμενη ατμόσφαιρα. Μπορεί να εκμεταλλεύτηκαν οι δυτικές κοινωνίες την ιστορία μου στο βωμό του χρήματος και του κέρδους, αλλά δεν είναι αυτή η πρόθεση μου. Ας αδράξουμε λοιπόν την  ευκαιρία να ανασύρουμε τη σκονισμένη ιστορία μου και να θυμηθούμε πώς ξεκίνησε αυτό το παραμύθι.

Για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς ο Άι Βασίλης είναι ο Μέγας Βασίλειος, ο οποίος έζησε στη Καππαδοκία και αφιέρωσε σχεδόν όλη του τη ζωή στη βοήθεια προς τον συνάνθρωπο και θεωρείται στη παγκόσμια ιστορία ως ο εμπνευστής της οργανωμένης φιλανθρωπίας. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μέγας Βασίλειος ήταν ψηλόλιγνος, με μαύρα μάτια και θεωρήθηκε ότι φέρνει ευλογία και καλή τύχη στη νέα χρονιά^..

Στη Δύση, το πρόσωπο του Santa Claus έχει ταυτιστεί με την ιστορία του Αγίου Νικολάου, που φημιζόταν για τη γενναιοδωρία του. Στην ιστορία του Αγίου Νικολάου οι βόρειοι λαοί έχουν προσθέσει στοιχεία των δικών τους παραδόσεων (τάρανδοι, έλκηθρο, άστρο του Βορρά, μεγάλες κάλτσες κλπ), μια κουλτούρα που τον συνοδεύει μέχρι και σήμερα και δημιούργησε τη σημερινή φιγούρα του Santa Claus με όλα τα χαρακτηριστικά του. Στα ελληνικά δεδομένα η μετατροπή αυτή φαίνεται να πέρασε περίπου στη δεκαετία του 1950-1960, κυρίως στον αστικό πληθυσμό, από τους Έλληνες μετανάστες που με τις ευχετήριες κάρτες τους εισήγαγαν τον «Δυτικό» Άι Βασίλη.

Η παρένθεση αυτή ήταν μια σύντομη ιστορική αναδρομή για να δούμε πώς ξεκίνησε και πώς διαφοροποιήθηκε η ιστορία μου. Αγαπητοί γονείς επειδή ξέρω ότι έχετε αντιμετωπίσει συχνά το δίλημμα «τι να πω στο παιδί μου για τον Άι Βασίλη», μπορώ να σας πω με βεβαιότητα ότι το παιδί αντιλαμβάνεται και αναγνωρίζει την αλήθεια και το ψέμα όσο μεγαλώνει. Φαντάζομαι ότι διαβάζετε στα παιδιά σας παραμύθια, έτσι είμαι και εγώ. Το παιδί έχει την ικανότητα να διακρίνει τη φαντασία από την πραγματικότητα, διαφορετικά θα ήταν σε διαρκή σύγχυση. Άλλωστε τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνονται από αναπτυξιακές θεωρίες.

Ο Piaget, ένας από τους πιο γνωστούς ψυχολόγους,  μας εξηγεί πώς εξελίσσεται η γνωστική σκέψη και ικανότητα του παιδιού με το πέρασμα του χρόνου. Τα μικρά παιδιά (2-6 χρονών) σύμφωνα με τα στάδια ανάπτυξης του Piaget βρίσκονται στο στάδιο της προ-λογικής νόησης,  όπου το παιδί χρησιμοποιεί σύμβολα και έχει κάποια μορφή σκέψης, χωρίς όμως να μπορεί να αποκεντρωθεί από τις αντιληπτικές εικόνες και να προβεί σε λογική σκέψη, δηλαδή δεν μπορούν να ξεχωρίσουν το φανταστικό από το πραγματικό. Γι’ αυτό και κάθε φορά που βλέπουν έναν Άγιο Βασίλη στο δρόμο, στη τηλεόραση ή σε ένα εμπορικό κέντρο δεν μπορούν να καταλάβουν ότι πίσω από τη στολή βρίσκεται άλλος άνθρωπος κάθε φορά και ότι είναι αδύνατον σε μια βραδιά να ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο και να μοιράζει δώρα σε κάθε σπίτι. Όλη αυτή η φανταστική ιστορία όχι μόνο δεν κάνει κακό στο παιδί μας, αλλά το βοηθάει να αναπτύξει την φαντασία του, να ονειροπολήσει, να μαγευτεί και να παίξει. Μεγαλώνοντας και φεύγοντας από αυτό το στάδιο, γύρω στα 6-7 χρόνια τα παιδιά κατακτούν τη λογική σκέψη, η ιστορία αυτή το βοηθάει να αναπτύξει την κριτική του σκέψη και να αρχίσει την αμφισβήτηση.

Σε αυτήν την περίπτωση αγαπημένε μου γονέα τα παιδιά ξεκινούν τις ερωτήσεις γιατί έχουν ανάγκη να μάθουν και να εξηγήσουν τι συμβαίνει στον κόσμο, προσπαθούν να τον καταλάβουν και να τον ερμηνεύσουν. Ξέρω, σε τρομάζουν αυτές οι ερωτήσεις και σου προκαλούν αμηχανία και ανησυχία. Βοήθησε τα παιδιά να βρουν εκείνη την απάντηση που τους ταιριάζει για το αν υπάρχω ή όχι. Άκουσε τους προβληματισμούς και τις σκέψεις τους, αποδέξου τα συναισθήματα τους. Να μια καλή αφορμή για ωραίες συζητήσεις, ανταλλαγή σκέψεων και εμπειριών. Μην το στερείς, αλλά περισσότερο τόλμησε το γιατί έτσι βοηθάς το παιδί σου να φανταστεί, να ονειροπολήσει. Πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αγκιστρωμένοι στη μίζερη και στεγνή αλήθεια της καθημερινότητας. Μικροί και μεγάλοι χρειάζονται να ταξιδέψουν με τη φαντασία τους, να μεταφερθούν σε ένα κόσμο χωρίς σκοτούρες και άγχη, δοκίμασέ το λοιπόν, το έχεις ανάγκη.

Στους μεγάλους ενεργοποιούνται πολλές φορές συναισθήματα και σκέψεις από την παιδική τους ηλικία επηρεάζοντας και τη στάση που θα διατηρήσουν απέναντι στα παιδιά τους. Γνωρίζω ότι μερικοί από εσάς με έχετε πάρει από φόβο, όμως μόνο καλό θέλω να προσφέρω. Άκουγα ιστορίες όπως «μόνο αν είσαι καλός μαθητής θα έρθει ο Αι Βασίλης» ή «γρήγορα πάνε για ύπνο θα σε βρει εδώ και δεν θα έρθει», καταλαβαίνω ότι χρησιμοποιούσατε το ρόλο μου για να κινητοποιήσετε τα παιδιά όταν ο χρόνος σας πίεζε και εκείνα δεν συνεργάζονταν…..

Χρησιμοποιήστε την ιστορία μου ως ένα πολύτιμο εργαλείο για να διδάξετε στα παιδιά τη γενναιοδωρία, την αλληλεγγύη, την αγάπη προς τον συνάνθρωπο, την ανιδιοτέλεια και την πραγματική έννοια της ευτυχίας. Καλλιεργήστε στα παιδιά την επιθυμία να βελτιώνουν τη συμπεριφορά τους, ενθαρρύνετε τα να ονειρεύονται ένα καλύτερο μέλλον, να προσδοκούν πράγματα και να προσπαθούν  γι αυτά. Αυτό είναι το μήνυμα που θέλω να περάσω μέσα από την ιστορία μου, αλλά και να αποτελέσω αφορμή για όμορφες και γλυκιές αναμνήσεις.

Άραγε τι έχει μεγαλύτερη αξία, να καθίσει όλη η οικογένεια μαζί γύρω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο λέγοντας ιστορίες συνοδευόμενες από εικόνες, μυρωδιές και συναισθήματα ή να αμφισβητούμε παραδόσεις και έθιμα που διαρκούν μια ζωή; Έτσι λοιπόν το μήνυμα που θέλω να δώσω είναι να προσεγγίσετε την ιστορία μου με σεβασμό και αλήθεια, χωρίς υπερβολές και προκαταλήψεις. Είναι πιο απλό από όσο φαντάζεστε, αρκεί να αφεθείτε και να το ζήσετε. Επιτρέψτε στα παιδιά σας να χτίσουν την δική τους ιστορία, εκείνη που τους ταιριάζει και τους εκφράζει.

Σας εύχομαι μέσα από την καρδιά μου να περάστε γαλήνια και όμορφα τις γιορτινές μέρες, να χαρείτε τα παιδιά σας και να περάσετε ποιοτικό χρόνο με τις οικογένειες σας. Μην ξεχνάτε πως η ζωή είναι αναμνήσεις. Υγεία, ευημερία, δημιουργικότητα και δύναμη για το νέο έτος. Ας γίνουμε «σοφότεροι» και ας νοιαζόμαστε αληθινά ο ένας για τον άλλον.

Με Αγάπη

Αι Βασίλης

Μυρτώ Στάγκου

Ψυχολόγος ΑΠΘ/ΜΑ

Εξειδικευμένη στη Συμβουλευτική Παιδιών-Εφήβων και στην Ειδική Αγωγή

(MA in Counselling for Children and Young People, University of Nottingham, UK/ Πιστοποιητικό ειδικήςκατάρτισης Ειδική Αγωγή, Παιδαγωγικό.ΑΠΘ)

Αγίας Σοφίας 46, 6^ος όροφος

Τηλ. Επικοινωνίας: 6947940512

Email: myrto.stagkou@gmail.com